វិភាគក្រៅឆាក៖ ភាពបត់បែនរបស់កម្ពុជាក្នុងចន្លោះនៃសម្ពាធដ៏លំបាកបំផុតដែលពុំធ្លាប់ជួប
វិភាគក្រៅឆាក៖ ភាពបត់បែនរបស់កម្ពុជាក្នុងចន្លោះនៃសម្ពាធដ៏លំបាកបំផុតដែលពុំធ្លាប់ជួប
ការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក្នុងការចូលរួមជាមួយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពរបស់លោក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ត្រាំ គឺជាមាគ៌ានយោបាយថ្មីមួយ ដែលអាចប្រមើមើលឃើញថា យើងអាចឈានឆ្ពោះទៅរកផ្លូវវិជ្ជមាន ច្រើនជាងផ្លូវអវិជ្ជមានសម្រាប់ដំណោះស្រាយក្នុងស្ថានភាព លំបាកដែលកើតចេញពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងជាពន្លឺសម្រាប់អនាគត។
ជាការពិត ការសម្រេចចិត្តខាងយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ គឺទាមទារការវិភាគល្អិតល្អន់ និងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត ដែលផ្តោតជាសំខាន់ទៅលើគោលដៅរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង ពោលគឺមានន័យថា ជោគវាសនាប្រទេសជាតិមួយ នឹងប្រែប្រួលដោយផ្អែកលើការសម្រេចចិត្តជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់មេដឹកនាំប្រទេសនោះ ចំពោះបញ្ហាប្រទាញប្រទង់នៃឥទ្ធិពលមហាអំណាច ដែលយើងមិនអាចរលាស់ខ្លួនចេញដោយឯករាជ្យតែឯងបានឡើយ។
ក្នុងបរិបទកម្ពុជាពេលនេះ យើងត្រូវហ៊ានទទួលស្គាល់ថា យើងកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពក៏លំបាកបំផុតដែលពុំធ្លាប់ជួបចាប់តាំងពីការដួលរលំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ដែលដឹកនាំដោយប៉ុលពត។ ក្រោយបិទបញ្ចប់សម័យកាលអាវខ្មៅដ៏យង់ឃ្នង មេដឹកនាំកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដ៏មានឥទ្ធិពល ត្រូវបានគេមើលឃើញថា បានដឹកនាំប្រជាជនចាប់ផ្តើមជីវិតថ្មី កសាងប្រទេសពីគំនរផេះផង់ ពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ រហូតទទួលបានការរីកចម្រើន ស៊ីវិល័យ និងកំពុងឈានឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍជឿនលឿន។ ប៉ុន្តែឧបសគ្គដែលកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះនៅពេលនេះ គឺវាពិតជាធំ និងស្មុគស្មាញ ដែលទាមទារការប្រយ័ត្នប្រយែងខ្ពស់បំផុតក្នុងការសម្រេចចិត្តបោះជំហ៊ានទៅមុខ។
សម្រាប់អ្នកតាមដានដិតដល់អំពីស្ថានការណ៍នយោបាយក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក អាចនឹងកត់សម្គាល់បានខ្លះថា បច្ចុប្បន្នទំនោរជារួមក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសជាតិ និងការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិនីមួយៗ ហាក់ស្ថិតក្នុងសភាពសន្សឹមៗនៅឡើយ។ បានសេចក្តីថា ចំណុចស្នូលនៃដំណើរការដែលមានលក្ខណៈជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងរបត់នយោបាយជាពិសេសក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ គឺមានកំរិតខ្ពស់ជាងពេលណាៗទាំងអស់។ មេដឹកនាំកម្ពុជាត្រូវបានគេមើលឃើញថា បានគិតពិចារណាច្រើនលើកច្រើនសារ ម៉ត់ចត់ ល្អិតល្អន់បំផុត មុនពេលធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តណាមួយ។
ត្រង់ចំណុចនេះ ខ្ញុំពុំមានសុទិដ្ឋិនិយមជ្រុលពេកនោះទេ ការដែលកម្ពុជាចូលជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពរបស់អាមេរិកហើយ កម្ពុជានឹងឈ្នះសត្រូវឈ្លានពាននោះទេ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ យើងអាចនឹងមានបង្អែកយុទ្ធសាស្ត្រ ឬជាអាវក្រោះគ្រាន់ការពារខ្លួន ការពារជីវិត និងអាចឱ្យបន្តរស់បាន ដើម្បីតស៊ូទៅមុខទៀតតែប៉ុណ្ណោះក្រោមគោលបំណងរួមនៃបណ្តាប្រទេសដែលលើកកម្ពស់តម្លៃនៃសន្តិភាព។ ការនិយាយបែបនេះ គឺកម្ពុជាមិនផ្តេកផ្កួលទាំងស្រុងលើមហាអំណាចដោយភ្លេចពង្រឹងកត្តាខាងក្នុងនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញកម្ពុជាដឹងច្បាស់ថា មានតែយើងខ្លាំងខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចការពារខ្លួនឯងបាន ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលមហាអំណាចពិតជាមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំងណាស់ កំឡុងពេលដែលយើងនៅទន់ខ្សោយនៅឡើយ។
ងាកមកស្ថានការណ៍ទូទៅក្នុងប្រទេសវិញ ច្បាស់ណាស់ថា នៅពេលដែលការងារធំៗជាយុទ្ធសាស្ត្រ ត្រូវធ្វើក្នុងសភាពមួយៗគិតសន្សឹមៗ ប្រព័ន្ធការងារជាទូទៅក៏កំពុងស្ថិតក្នុងគន្លងដូចគ្នាដែរ ព្រោះតែប្រព័ន្ធរដ្ឋមួយមិនអាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីការដឹកនាំរួមរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលជាក្បាលម៉ាស៊ីនដាក់ចេញនូវផែនការជាតិនោះឡើយ។ កិច្ចការនយោបាយ គឺពាក់ព័ន្ធដល់ការវិនិយោគ ពាណិជ្ជកម្ម ការទូត ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ យោធា សេដ្ឋកិច្ច និងពាក់ព័ន្ធគ្រប់ផ្នែកនៃសរសៃឈាមប្រទេសជាតិ។ កំឡុងពេលនេះ កម្ពុជាអាចដើរយឺតបន្តិច ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ យើងមិនដើរខុស។ កម្ពុជាអាចទប់ទល់ស្ថានការណ៍បាន ប្រសើរជាងលោតផ្លោះ អាចខុសផ្លូវនាំអន្តរាយដល់ជាតិ។
ខ្ញុំសុំមិនអត្ថាធិប្បាយច្រើនអំពីអ្វីទៅ ជាក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ត្រាំ នោះទេ ព្រោះខ្ញុំយល់ថាព័ត៌មាននេះ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ៉ាងទូលំទូលាយ និងមានការវិភាគវែងញែកអំពីផលចំនេញនិងខាតពីមនុស្សជាច្រើនរួចទៅហើយ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់រំលឹកអំពីការដែលប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា គួរតែមើលឃើញ និងស្វែងយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅអំពីបញ្ហាប្រឈម ផលប៉ះពាល់ និងទុក្ខលំបាកដែលប្រទេសជាតិកំពុងតែជួបប្រទះឱ្យបានច្បាស់លាស់។
អ្នកមិនយល់ការពិតអំពីស្ថានភាពរបស់ជាតិ អាចវិភាគតាមអារម្មណ៍ មិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ប៉ុន្តែអ្នកដែលយល់ហើយមើលឃើញច្បាស់អំពីការពិតនៃបញ្ហារបស់កម្ពុជា តែបែរជាប្រឹងរុញឱ្យប្រទេសជាតិធ្លាក់ផ្លូវអន្តរាយ គឺមិនសមនឹងត្រូវបានគាំទ្រឱ្យបញ្ចេញមតិនោះទេ។ ជាក់ស្តែងមានទស្សនៈអប់រំមួយតែងតែពន្យល់ថា «ពងមាន់ជល់និងថ្ម» ចង់សំដៅថា បរាជ័យ និងបែកខ្ទេចខ្ទីគឺពងមាន់ មិនមែនជាថ្មនោះទេ»។ ចំណុចសំខាន់យើងត្រូវហ៊ានទទួលស្គាល់ការពិតថា «បច្ចុប្បន្នយើងគឺជាពងមាន់ ចំណែកសត្រូវគឺជាថ្ម»។ ការទទួលយកការពិតនេះ អាចនឹងឈឺចាប់ ប៉ុន្តែយើងគ្មានជម្រើសឡើយ។ ប្រសិនបើយើងចង់ឱ្យជាតិយើងបន្តអាចរស់បានក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនេះ គឺត្រូវទទួលស្ម័គ្រស្មោះគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីរក្សាជីវិតឱ្យគង់ ដូចពាក្យមួយពោលថា «រក្សាព្រៃឱ្យគង់ មិនខ្វះអុសដុត»។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងជឿលើការញុះញង់ ចង់រុញឱ្យស្លាប់ ឱ្យធ្លាក់ជ្រោះអន្តរាយ ដោយនិទានដដែលៗថា «ពងមាន់នឹងឈ្នះថ្ម ត្រូវតែសំរុកចូល កុំភ័យខ្លាចសត្រូវឱ្យសោះ» នោះហើយជាយុទ្ធសាស្ត្រ សម្លាប់ជាតិខ្មែរយ៉ាងពិតប្រាកដ។
ខ្ញុំមិនសុំឱ្យមិត្តអ្នកអាន គាំទ្រគំនិតដែលត្រូវធ្វើជាអ្នកទន់ខ្សោយ ដើម្បីឱ្យសត្រូវជាន់ឈ្លី ឈ្លានពានតាមចិត្តនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែក្នុងនាមជាខ្មែរ ដែលយល់ពីការពិតនៃសង្គមជាតិរបស់យើងក្នុងកាលៈទេសៈដ៏លំបាកនេះ ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ឱ្យអ្នកអានពិចារណាអំពីលទ្ធផលនៃទង្វើ ជាជាងគ្រាន់តែនិយាយឱ្យពិរោះស្តាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ជាក់ស្តែងសត្រូវបង្ហោះផ្សាយរូបភាព ឈ្លានពានអធិបតេយ្យភាពរបស់យើងរៀងរាល់ថ្ងៃ ក្នុងបំណងប្រមាថ និងបំផ្លាញផ្លូវចិត្តយើង ហើយមានតែអ្នកស្នេហាជាតិក្លែងក្លាយប៉ុណ្ណោះ ដែលតែងតែបង្ហោះសារបន្ទរសកម្មភាពរបស់សត្រូវ ដើម្បីញ្ឈឺចិត្តខ្មែរក្នុងស្រុក។
បើបងប្អូនពិនិត្យសកម្មភាពនេះឱ្យដិតដល់ បងប្អូននឹងមើលឃើញច្បាស់ថា សត្រូវនិងអ្នកស្នេហាជាតិក្លែងក្លាយ គឺជាដៃគូរសហការដ៏ល្អបំផុត ក្នុងផែនការបំផ្លាញខ្មែរ។
អ្វីដែលយើងអាចធ្វើបានគឺត្រូវរៀនរស់ក្នុងចម្លោះនៃឧបសគ្គ និងសំពាធដ៏ធ្ងន់ ហើយដាស់តឿនខ្លួនឯងថា ពេលនេះយើងជាតួអង្គពងមាន់ មិនមែនជាថ្មនោះទេ។ សុំកុំសម្លាប់ខ្លួនដោយ គ្រាន់តែដោះដូរនូវពាក្យថា អ្នកក្លាហានឱ្យសោះ។ មេដឹកនាំកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន លោកគ្មានជម្រើសអ្វីល្អជាងការរក្សាអាយុជីវិតរបស់ប្រជាជនឱ្យគង់វង្សនោះទេ។ ចំណែកទឹកដីគឺជាការប្រកាន់ជំហរមិនកែប្រែ ម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ថាយើងនឹងមិនចង់ឱ្យបាត់បង់នោះឡើយ។
ក្នុងភារកិច្ចការពារអធិបតេយ្យជាតិ បូរណភាពទឹកដី យើងនឹងរួមគ្នាកសាងជាតិយើង ហើយចងចាំជានិច្ចថា មរតកដូនតា ឬភាពជាកម្មសិទ្ធិរបស់យើងត្រូវតែយកមកវិញទោះក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ និងការពារឱ្យបានជាដាច់ខាតសម្រាប់កូនចៅយើងជំនាន់ក្រោយ។ បើអ្នកចង់ធ្វើអ្វីមួយដើម្បីជាតិ សុំកុំគ្រាន់តែគិតអំពីទង្វើថាគួរឬពុំគួរ ប៉ុន្តែសុំគិតអំពីលទ្ធផលថានឹងបានប្រយោជន៍ដល់ជាតិ ឬបំផ្លាញជាតិទាំងមូល?៕
ចាន់ សុទ្ធាវី -និស្សិតឆ្នាំទី៣ វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ
